Niewybuchy

Kopiąc fundamenty domów, lub wykonując inne prace ziemne, należy zachować wielką ostrożność. Teraz, po kilkudziesięciu latach od wojny, coraz bliżej powierzchni ziemi pojawiają się niewybuchy – pociski, które po wystrzeleniu ich, z jakiegoś powodu nie wybuchły. I to, że przez wiele lat pozostawały zakopane w ziemi, nie oznacza, że są zepsute. Mogą w każdej chwili wybuchnąć, więc lepiej, gdy będą ostrożnie zabrane przez saperów i zdetonowane na poligonie. W miejscowości kolo Nowego Sącza w województwie pomorskim, robotnicy przy pracach ziemnych na boisku szkolnym znaleźli aż trzy niewybuchy. Żeby uniknąć niebezpieczeństwo, ze szkoły ewakuowano 300 uczniów. Roboty wstrzymano, teren zabezpieczono, a saperze przeczesali cały teren szkoły i nic więcej nie znaleźli. Jednak taka ostrożność zawsze jest wskazana.

Trzeba mieć świadomość, że każde zetknięcie z pociskiem, niewybuchem i niewypałem może skończyć się tragicznie. Gdy znajdziemy coś takiego, należy natychmiast powiadomić policję. Trzeba też, do czasu przybycia funkcjonariuszy, uniemożliwić innym osobom kontakt z tymi przedmiotami. Nie można dotykać ani odkopywać wystający z ziemi niewybuchów, a w żadnym razie nie majstrować przy nich. – Pozostałości z wojny są bardzo niestabilne i każde ich dotknięcie może spowodować wybuch, zagrażający zdrowiu, a nawet życiu ludzi. To materiały szczególnie niebezpieczne dla życia i zdrowia. Pocisk, który był niewypałem lub nie eksplodował wskutek uderzenia, jest już obarczony wadą – przestrzega policja. Ponadto pociski i granaty zawierają znaczne ilości bardzo silnych materiałów wybuchowych, które mimo 60-letniego zalegania w ziemi, nie tracą swoich właściwości.

W tym roku, saperzy będą usuwać niewybuchy i niewypały pozostałe po wojnie i radzieckich poligonach na 30 hektarach lasów. Projekt współfinansuje Unia Europejska, która dołoży aż do 85 procent wartości zadania. Lasy Państwowe oczyszczą w sumie 30 tysięcy hektarów ziemi. Ziemia zostanie oczyszczona na głębokość metra. Rozebrane zostaną zdewastowane budynki, zasieki i umocnienia, zlikwidowane będą studnie, posadzone zostaną drzewa i zabezpieczone cenne siedliska, np. wrzosowiska. Dzięki temu tereny te staną się bezpieczne i znikną tabliczki zakazujące wstępu turystom. W projekt zaangażowało się jest 59 nadleśnictw z 16 regionalnych dyrekcji. Wszystkie tereny powojskowe zostaną zrekultywowane. Póki co, niewybuchy jeszcze zalegają w polskiej ziemi. Ruchy skorupy ziemskiej będą zapewne co jakiś czas odkrywać kolejne niebezpieczne znaleziska.

Podczas prac budowlanych na drodze w Augustowie, operator koparki wykopał niewybuch. Aż strach pomyśleć, co by było, gdyby zahaczył go i pocisk by wybuchł. Szczęście miał też rolnik spod Augustowa, który przy wyrównywaniu podwórka glebogryzarką zahaczył o zakopany w ziemi niewybuch, który eksplodował. Na szczęście człowiekowi nic się nie stało, wybuch uszkodził tylko maszynę. Zdumiewające jest to, że mieszkaniec wsi Rydzewo natknął się na granat na drodze. Po prostu leżał tam sobie bez zawleczki. Na niewybuchy, pociski czy granaty można natknąć się również podczas remontów starych domów. Ekipa która remontowała kamienicę w centrum Białegostoku, właśnie miała styczność z takim niebezpieczny znaleziskiem – znalazła granat w szufladzie na strychu. To tylko kilka przykładów, w jaki sposób można zetknąć się z niewybuchami.

Pod koniec ubiegłego roku, w centrum Terespola znaleziono pocisk artyleryjski z czasów II Wojny Światowej, wymyty przez deszcz na działce po wyburzonym budynku komunalnym. Strażacy ewakuowali mieszkańców pobliskich budynków, oświetlili teren i kierowali ruchem do momentu przybycia saperów z Dęblina. Po trzech godzinach. pocisk usunięto i mieszkańcy mogli wrócić do domów. Jednak w ich świadomości pozostanie obawa, że wszędzie mogą natknąć się na jakiś niewybuch czy pocisk, który może zagrażać ich życiu, a co gorsze, taka wybuchowa rzecz może znajdować się w ziemi pod ich domem. Natomiast w lipcu 2009r., w Radzyniu Podlaskim, przy remoncie ulicy, pracownicy znaleźli uzbrojony niewybuch bomby lotniczej o wadze 1,5 kg, a na jednej z posesji w miejscowości Paszki Duże, podczas wykopywania drzewa, ujawniono około 100 sztuk przeciwlotniczej amunicji.

Pociski znalezione w lesie to nie rzadkość. Co jakiś czas słyszy się, że jakiś grzybiarz czy poszukiwacz skarbów wykopał pocisk czy niewybuch. Jednak takie niebezpieczne znaleziska zdarzają się też w innych, bardzo dziwnych dla tego rodzaju przedmiotów, miejscach. 19 listopada 2009r., podczas układania kostki brukowej przed budynkiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przy ul. Piłsudskiego w Międzyrzecu w woj. Lubelskim, pracownik miejskiego przedsiębiorstwa znalazł coś, co wzbudziło jego zainteresowanie. Okazało się, że to pocisk. Zawiadomił o tym policję. Wkrótce przyjechały trzy patrole saperów. Pracownicy budynku zostali ewakuowani, znalezisko zabezpieczone a teren zbadany. Na szczęście podczas przenoszenia pocisku nikomu się nic nie stało. Saperzy nie wykluczyli, że w ziemi może tkwić więcej niewybuchów.

Polskie lasy, szczególnie te, w których podczas wojny odbywały się potyczki wojsk niemieckich z partyzantami, kryją w sobie wiele niebezpiecznych powojennych pamiątek. Można tam znaleźć pociski, granaty, spłonki i zapalniki. Co jakiś czas grzybiarze natykają się na takie niespodzianki, które są bardzo niebezpieczne. W kwietniu 2009r. , w podwarszawskich lasach, policjanci w ciągu dwóch dni odkopali ponad 527 kg niewybuchów z okresu II wojny światowej. Odkopano 236 ręcznych granatów, 55 pocisków artyleryjskich, 4 pociski do “katiuszy”, 300 sztuk amunicji strzelniczej oraz 2,5 tys. spłonek i zapalników. Znalezione pociski artyleryjskie i granaty przekazano wojskowym saperom z Wesołej, którzy zdetonowali je na poligonie. O każdym znalezionym niewybuchu należy poinformować policję, która zawiadomi saperów.

Majstrowanie przy niewypałach i pociskach, a szczególnie ich rozkręcanie, czy próby wyjmowania z nich prochu może mieć tragiczny finał w postaci utraty zdrowia lub nawet śmierci. Tak jak było w przypadku dziewiętnastolatka z małej miejscowości w okolicach Suwałk. W lipcu 2009r., chłopak znalazł niewybuch i przyniósł go do domu babci. Tam zaczął „dłubać” przy niesamowicie niebezpiecznym znalezisku. Bomba, naglę, w pewnym momencie eksplodowała. Chłopaka, niestety, nie udało się uratować. Gdy policjanci przyjrzeli się jego mieszkaniu, okazało się, że to nie było jego pierwsze tego typu znalezisko. W mieszkaniu na poddaszu było więcej niewybuchów, a młody człowiek urządził sobie tam takie małe muzeum. Chyba jednak nie zdawał sobie sprawy z tego, że w każdej chwili jeden z eksponatów może eksplodować i pozbawić go życia.

Dwa lata temu kilku gimnazjalistów z Kobylej Woli w powiecie garwolińskim znalazło w miejscowym zagajniku duży pocisk artyleryjski. Ważył on blisko15 kg i miał 120 cm długości, a w środku było prawie 10 kg materiału wybuchowego. Chłopcy odkopali go i zastanawiali się co z nim zrobić. Jedni chcieli wdłubać proch znajdujący się wewnątrz, a inni sprzedać pocisk na skupie złomu. Żaden z nich nie pomyślał jednak o niebezpieczeństwie, choć wiedzieli, że było to około 50 metrów od zabudowań. Nie przyszło im też do głowy poinformować o znalezisku dorosłych, a tym bardziej policję. Sprawa wyszła na jaw tylko dlatego, że zrobili sobie zdjęcia z pociskiem i chwalili się nimi w szkole. Nauczyciele natychmiast powiadomili policję, a saperzy zabrali bombę. Na szczęście obyło się bez ewakuacji mieszkańców.

Kilka miesięcy temu, w lesie w miejscowości Marynin w powiecie radzyńskim, spacerowicz odkrył pozostałości po II Wojnie Światowej: 51 sztuk amunicji strzeleckiej typu mauser, dwie sztuki amunicji przeciwlotniczej i część zapalnika do amunicji artyleryjskiej. Mężczyzna natychmiast zawiadomił policję, która zabezpieczyła teren i amunicję do czasu przyjazdu patrolu rozminowania z jednostki wojskowej w Dęblinie. To już drugie tego typu znalezisko w marynińskim lesie. W październiku ubiegłego roku, spacerujący po lesie ludzie, znaleźli niewybuch kasetonowej bomby lotniczej o wadze około pół kilograma. Wprawdzie był już skorodowany, ale uzbrojony w zapalnik. W czasach drugiej wojny, niedaleko lasu było duże lotnisko wojskowe, więc to zapewne jeszcze nie ostatnie wojenne pamiątki w tych stronach.